Kulak estetiği (otoplasti), kulak kepçesinin şeklini ve kafaya göre konumunu düzelten ameliyattır; en sık kepçe kulak için yapılır. İstanbul Bahçelievler'de muayene eden kulak burun boğaz uzmanı Op. Dr. Süleyman Kumbasar, kepçe kulağın nedeninin eksik kıvrım mı yoksa derin konka mı olduğunu muayenede ayırt eder. Kesi kulağın arkasındadır ve işitme yapılarına dokunulmaz. Çocuklarda ameliyat genellikle 5–6 yaştan sonra planlanır; yetişkinlerde üst yaş sınırı yoktur.
Kulak estetiği nedir?
Kulak estetiği (otoplasti), kulak kepçesinin şeklini ve kafaya göre konumunu düzelten ameliyattır. En sık yapılan otoplasti, halk arasında kepçe kulak denen ve kulakların kafadan belirgin şekilde ayrık durduğu durumun düzeltilmesidir. Ameliyat yalnızca dış kulak kepçesine yapılır; orta kulak ve iç kulak gibi işitme yapılarına dokunulmaz. İşitme azlığı, kulak ağrısı veya akıntı gibi şikâyetler ise ayrıca kulak hastalıkları kapsamında değerlendirilir.
Kepçe kulak neden olur?
Kepçe kulak çoğunlukla doğuştandır ve ailesel yatkınlık sık görülür. İki temel neden vardır; bir kulakta ikisi birlikte de bulunabilir:
- Kulak kepçesindeki Y şeklindeki kıvrımın (antiheliks) yeterince gelişmemesi: kulağın üst kısmı öne doğru açılır.
- Kulak deliğinin çevresindeki çukur bölgenin (konka) derin olması: kulak bütünüyle öne itilir.
Normalde kulak kepçesi ile kafa arasındaki açı yaklaşık 20–30 derecedir. Bu açının belirgin şekilde artması ve kulak kenarının kafadan uzaklaşması kepçe kulak görünümünü oluşturur.
Kaç yaşında yapılır?
Kulak, 5–6 yaş civarında yetişkin boyutuna büyük ölçüde ulaşır. Bu nedenle çocuklarda ameliyat genellikle bu yaştan sonra, çoğu zaman okul öncesi dönemde planlanır. Yetişkinlerde üst yaş sınırı yoktur; genel sağlık durumu uygunsa her yaşta yapılabilir. Yenidoğan döneminde kıkırdak çok yumuşak olduğu için ilk haftalarda başlanan kalıplama (ear molding) yöntemleri bazı bebeklerde ameliyatsız düzelme sağlayabilir. Çocuklarda kulak burun boğaz değerlendirmesinin diğer başlıkları çocuk KBB sayfasındadır.
Ameliyat nasıl yapılır?
Kesi kulağın arkasındaki doğal kıvrıma yapılır; iz bu bölgede kalır ve önden bakıldığında genellikle görünmez. Eksik gelişmiş kıvrım, kıkırdağa yerleştirilen kalıcı dikişlerle yeniden oluşturulur. Konka derinse konka kıkırdağı kafaya doğru dikilerek veya bir kısmı çıkarılarak kulak geriye alınır. Hangi tekniğin kullanılacağı kıkırdağın sertliğine ve kepçe kulağın nedenine göre belirlenir. Ameliyat tek veya iki kulağa yapılabilir; amaç iki kulak arasında dengeli ve doğal bir görünümdür.
Kulak memesi düzeltmeleri
Büyük veya sarkık kulak memesinin küçültülmesi ve küpe nedeniyle yırtılmış kulak memesi deliğinin onarımı da kulak estetiği kapsamındadır. Bu işlemler genellikle lokal anestezi altında, kısa sürede yapılır. Yüzdeki diğer uygulamalar için medikal estetik sayfasına bakılabilir.
Ameliyat sonrası süreç
Ameliyattan sonra kulakları saran bir pansuman uygulanır ve ilk kontrolde açılır. Ardından kulağı koruyan elastik bir saç bandı kullanılır: ilk haftalarda sürekli, sonrasında birkaç hafta yalnızca geceleri. Bant, uyurken kulağın yastıkta bükülmesini önler ve kıkırdağın yeni konumunda iyileşmesine yardımcı olur. Kulakta birkaç hafta sürebilen his azalması olabilir; bu dönemde sıcak fön ve kulağa baskı yapan şapka veya kasklardan kaçınılır.
Riskler nelerdir?
Kanama ve kulak arkasında kan birikmesi (hematom), enfeksiyon, iki kulak arasında asimetri, kulağın kısmen eski konumuna dönmesi, dikişlerin ciltten hissedilmesi ve kulak arkasındaki izin kalınlaşması görülebilir. Ameliyattan sonraki ilk günlerde tek taraflı ve giderek artan ağrı, hematom belirtisi olabileceği için vakit kaybetmeden hekime başvurulmalıdır. Riskler ameliyat öncesi görüşmede anlatılır ve yazılı onam alınır.
Ameliyat süreci
Çocuklarda genel anestezi; yetişkinlerde çoğunlukla lokal anestezi, gerekirse sedasyon.
İki kulak için genellikle 1–2 saat.
Çoğu hasta aynı gün taburcu edilir.
İlk pansuman genellikle 1–3. günde açılır; ardından elastik saç bandına geçilir.
İyileşme takvimi
Kulaklarda şişlik, hassasiyet ve hafif ağrı olur; ağrı genellikle ağızdan alınan ilaçlarla kontrol edilir.
Pansuman açılır, kulaklar kontrol edilir; saç bandı sürekli kullanılır. Okula veya masa başı işe dönüş genellikle bu dönemde mümkündür.
Dikişler alınır veya kendiliğinden erir; bant kullanımı sürer.
Bant yalnızca geceleri kullanılır. Temaslı sporlar ve kulağa darbe riski olan aktiviteler için hekim onayı beklenir.
Şişlik büyük ölçüde iner; kulakların son konumu değerlendirilir.
Sık sorulan sorular
Kepçe kulak ameliyatı kaç yaşında yapılır?
Kulak 5–6 yaş civarında yetişkin boyutuna büyük ölçüde ulaştığı için çocuklarda ameliyat genellikle bu yaştan sonra planlanır. Yetişkinlerde üst yaş sınırı yoktur.
Kulak estetiği işitmeyi etkiler mi?
Ameliyat yalnızca dış kulak kepçesinin kıkırdağına yapılır; kulak kanalı, kulak zarı, orta kulak ve iç kulağa dokunulmaz. Bu nedenle işitmeyi etkilemesi beklenmez. İşitmeyle ilgili ayrı bir şikâyet varsa ayrıca değerlendirilir.
Kulaklar ameliyattan sonra tekrar açılır mı?
Kıkırdağın esnekliği nedeniyle kulakların kısmen eski konumuna dönmesi bazı hastalarda görülebilir. Bu riski azaltmak için kalıcı dikişler kullanılır ve iyileşme döneminde bant kullanımına uyulması önemlidir. Belirgin geri açılmada ek düzeltme değerlendirilir.
Tek kulağa ameliyat yapılabilir mi?
Evet. Yalnızca bir kulak belirgin şekilde ayrıksa tek taraflı ameliyat yapılabilir. Amaç iki kulak arasında simetri olduğu için planlama iki kulak birlikte değerlendirilerek yapılır.
Ameliyattan sonra bant ne kadar süre kullanılır?
Genellikle ilk 1–3 hafta sürekli, ardından birkaç hafta yalnızca geceleri kullanılır. Kesin süre kontrol muayenelerinde kulağın iyileşmesine göre belirlenir.
Yetişkinlerde kulak estetiği lokal anestezi ile yapılabilir mi?
Evet. Yetişkinlerde ameliyat çoğunlukla lokal anestezi altında, gerekirse sedasyonla birlikte yapılır. Çocuklarda ise genel anestezi tercih edilir.
İlgili hizmetler
Kaynaklar
- Nazarian R, Eshraghi AA. Otoplasty for the protruded ear. Seminars in Plastic Surgery, 2011.
- Mogl AG ve ark. Conchal Excision Techniques in Otoplasty: A Literature Review. Plastic and Reconstructive Surgery Global Open, 2022.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararı muayene sonrasında hekim tarafından verilir. Cerrahi ve girişimsel işlemlerin sonuçları kişiden kişiye farklılık gösterir.