Burun ucu estetiği (tip plasti), burun kemiğine dokunmadan yalnızca burun ucundaki kıkırdakların ve yumuşak dokunun yeniden şekillendirildiği ameliyattır. İstanbul Bahçelievler'de muayene eden kulak burun boğaz uzmanı Op. Dr. Süleyman Kumbasar, şikâyetin yalnızca uçta mı olduğunu, yoksa tam burun estetiği mi gerektiğini muayenede ayırt eder. Ameliyat çoğunlukla kapalı teknikle yapılır; morarma genellikle sınırlıdır, burun ucunun netleşmesi ise cilt kalınlığına göre aylar sürer.
Burun ucu estetiği nedir?
Burun ucu estetiği (tip plasti), burun kemiğine ve burun sırtına dokunmadan yalnızca burun ucunu oluşturan kıkırdakların ve yumuşak dokunun yeniden şekillendirildiği ameliyattır. Burun ucunun kaldırılması, daraltılması, belirginleştirilmesi veya asimetrisinin düzeltilmesi bu ameliyatın kapsamındadır.
Burun ucu, burnun görünümünü en çok etkileyen bölgelerden biridir. Kemiğe müdahale edilmediği için ameliyat, tam burun estetiğine göre daha sınırlı bir işlemdir; ancak burun ucunun desteği nefes yolunu da etkilediğinden planlama aynı dikkatle yapılır.
Kimler için uygundur?
Şikâyetin yalnızca burun ucunda olduğu ve burun sırtının yüzle uyumlu olduğu durumlarda uygundur:
- Düşük veya sarkık burun ucu; gülerken daha da aşağı inen uç
- Geniş, yuvarlak ya da şekilsiz burun ucu
- Burun ucunda veya burun deliklerinde asimetri
- Mandalla sıkıştırılmış gibi görünen dar ve çökük uç
- Önden bakıldığında burun deliklerinin fazla görünmesi veya burun ucunun aşırı kalkık olması
Burun sırtında kemer, geniş burun kemiği veya eğrilik varsa yalnızca burun ucuna yapılan bir ameliyat dengeli bir sonuç vermez; bu durumda tam burun estetiği değerlendirilir. Hangisinin uygun olduğu muayenede belirlenir; muayenenin adımlarını burun estetiği öncesi muayene yazısında anlattık.
Ameliyat nasıl yapılır?
Çoğu vakada kapalı teknik kullanılır: kesiler burun deliklerinin içindedir ve dışarıdan görünen iz kalmaz. Burun ucunun kapsamlı yeniden yapılandırılması gereken vakalarda, burun delikleri arasındaki kolumellaya küçük bir kesi eklenen açık teknik tercih edilebilir.
Burun ucu kıkırdakları dikiş teknikleriyle yeniden şekillendirilir, gerekirse küçültülür. Ucun kalkık kalabilmesi için kolumella içine yerleştirilen küçük bir kıkırdak destek (strut) kullanılabilir; bu kıkırdak çoğunlukla septumdan alınır. Kıkırdakların aşırı küçültülmesi zamanla burun ucunun çökmesine ve nefes alırken burun kanatlarının içe kapanmasına yol açabileceği için desteğin korunması esastır.
Ameliyat sonrası süreç nasıl ilerler?
Kemiğe dokunulmadığı için göz çevresinde morarma genellikle sınırlı kalır ve günlük hayata dönüş tam burun estetiğine göre daha kısadır. Buna karşın burun ucu, burnun en geç inen şişliğe sahip bölgesidir: ilk haftalarda uç dolgun görünür, netleşme aylar içinde olur. Kalın ciltte bu süre bir yılı bulabilir; nedeni kalın ciltte burun ucu yazısında açıklanmıştır.
Ameliyatsız seçenek var mı?
Burun ucunu kalıcı olarak kaldırmak veya daraltmak için kıkırdak yapısının değiştirilmesi gerekir; bu da cerrahi bir işlemdir. Burun dolgusu bazı vakalarda burun sırtındaki küçük girintileri dengeleyerek ucun daha kalkık görünmesine yardımcı olabilir, ancak burun ucunu küçültmez ve etkisi geçicidir. Uygunluk muayenede değerlendirilir.
Riskler nelerdir?
Kanama, enfeksiyon ve anesteziye bağlı genel risklerin yanında uzun süren uç şişliği, küçük asimetriler, burun ucunda geçici his azalması ve beklentiyi karşılamayan şekil görülebilir. Kalıcı bir sorun olduğunda ek düzeltme genellikle en erken 12. ayda değerlendirilir (bkz. revizyon burun estetiği). Riskler ameliyat öncesi görüşmede anlatılır ve yazılı onam alınır.
Ameliyat süreci
Genel anestezi veya uygun vakalarda lokal anestezi ve sedasyon; karar anestezi değerlendirmesinde verilir.
Kapsamına göre genellikle 45–90 dakika.
Çoğu hasta aynı gün taburcu edilir.
Kemiğe müdahale edilmediği için tampon çoğu zaman gerekmez. Burun üzerine bant veya küçük bir atel uygulanır ve genellikle 5–7. günde alınır.
İyileşme takvimi
Burun ucunda şişlik ve hafif ağrı olur; göz çevresinde morarma genellikle sınırlıdır. Başın yüksekte tutulması önerilir.
Bant veya atel alınır, dikişler kontrol edilir. Masa başı işlere genellikle bu dönemde dönülür.
Sosyal görünüm için yeterli düzelme. Burun ucu hâlâ dolgun ve sert hissedilebilir.
Uç şişliğinin önemli kısmı iner; ince ciltte şekil daha erken belirginleşir.
Son şekil; kalın ciltte uç netleşmesi bu döneme kadar sürebilir.
Sık sorulan sorular
Burun ucu estetiği ile burun estetiği arasındaki fark nedir?
Burun ucu estetiğinde yalnızca burun ucundaki kıkırdak ve yumuşak dokuya müdahale edilir; burun kemiği ve burun sırtı olduğu gibi kalır. Burun estetiğinde ise gerektiğinde kemer alınır ve burun kemikleri de şekillendirilir. Burun sırtında kemer veya eğrilik varsa yalnızca uca yapılan ameliyat yeterli olmaz.
Burun ucu estetiğinde morarma olur mu?
Burun kemiklerine dokunulmadığı için göz çevresinde morarma çoğu hastada ya hiç görülmez ya da hafif ve kısa sürelidir. Burun ucundaki şişlik ise daha uzun sürer.
Burun ucu estetiğinden sonra burun ucu tekrar düşer mi?
Burun ucunun uzun vadede konumunu koruması, kıkırdak desteğinin sağlam bırakılmasına bağlıdır. Bu nedenle kıkırdaklar aşırı küçültülmez ve gerektiğinde kolumella içine kıkırdak destek yerleştirilir. İyileşme döneminde burun ucunda hafif bir oturma beklenen bir durumdur ve planlamada hesaba katılır.
Gülünce düşen burun ucu düzeltilebilir mi?
Gülerken burun ucunun aşağı inmesinde üst dudaktaki bir kasın burun tabanına uyguladığı çekme etkili olabilir. Uygun vakalarda bu etki burun ucu ameliyatı sırasında azaltılabilir. Değerlendirme muayenede yüz hareketleri sırasında yapılır.
Burun ucu estetiği nefes almayı etkiler mi?
Doğru planlandığında nefes almayı olumsuz etkilemesi beklenmez. Ancak burun ucu kıkırdaklarının aşırı küçültülmesi burun kanatlarının nefes alırken içe kapanmasına yol açabilir; bu nedenle destek korunur. Eşlik eden septum eğriliği varsa aynı ameliyatta ele alınabilir.
Burun ucu estetiği kaç yaşında yapılabilir?
Burun gelişiminin tamamlanması beklenir. Estetik amaçlı ameliyat için 18 yaşın doldurulmuş olması esas alınır; üst yaş sınırı yoktur ve karar genel sağlık durumuna göre verilir.
İlgili hizmetler
Bu konudaki yazılar
Kaynaklar
- Ishii LE ve ark. Clinical Practice Guideline: Improving Nasal Form and Function after Rhinoplasty. Otolaryngology–Head and Neck Surgery, 2017.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararı muayene sonrasında hekim tarafından verilir. Cerrahi ve girişimsel işlemlerin sonuçları kişiden kişiye farklılık gösterir.